Francis Barber upamiętniony w City of London. Wraca też program niebieskich tablic

Na Gough Square w City of London odsłonięto niebieską tablicę poświęconą Francisowi Barberowi, człowiekowi urodzonemu w niewoli na Jamajce, który po przyjeździe do Londynu został bliskim współpracownikiem i spadkobiercą pisarza Samuela Johnsona. Barber jest uznawany za pierwszego znanego czarnoskórego nauczyciela w historii Wielkiej Brytanii.

Ceremonia odbyła się przy Dr Johnson’s House, domu-muzeum położonym niedaleko Fleet Street. W tym samym miejscu 150 lat wcześniej odsłonięto najstarszą zachowaną tablicę pamiątkową City, poświęconą właśnie Johnsonowi. Nowe upamiętnienie połączono z uruchomieniem przebudowanego programu City of London Blue Plaques.

Kim był Francis Barber

Barber urodził się w Afryce Zachodniej, a jako dziecko został zniewolony na Jamajce i sprowadzony do Anglii. Od 1752 do 1756 roku mieszkał w domu Samuela Johnsona i pracował tam jako służący. Z czasem relacja obu mężczyzn zmieniła się: Johnson wspierał edukację Barbera i jego rodzinę, a w testamencie uczynił go jedynym spadkobiercą funduszu powierniczego.

Barber później pracował jako nauczyciel w pobliżu Lichfield. Dr Johnson’s House podaje, że jego los jest ważną częścią historii budynku i pozwala rozmawiać o edukacji, niewolnictwie, tożsamości i przyjaźni w osiemnastowiecznym Londynie.

Co zmienia nowy program

W Square Mile znajduje się około 140 niebieskich tablic. Większość upamiętnia instytucje i organizacje, a 32 dotyczą konkretnych osób. City of London Corporation informuje, że odnowiony system ma być bardziej przejrzysty i dostępny dla kandydatur z różnych środowisk.

Nowością jest panel ekspertów oceniający zgłoszenia, formularz internetowy oraz dokładniejsze wytyczne. Zasadą pozostaje finansowanie tablicy przez wnioskodawcę lub sponsora, ale City Corporation tworzy coroczny fundusz dla co najmniej jednego wartościowego projektu, który nie może zebrać pieniędzy samodzielnie.

Dla organizacji historycznych, szkół, mieszkańców i grup społecznych oznacza to możliwość zgłaszania postaci, miejsc lub instytucji związanych z City. Samo zgłoszenie nie gwarantuje przyjęcia. Kandydatura ma być oceniana pod względem znaczenia, związku z miejscem i jakości przedstawionych dowodów.

Gdzie zobaczyć tablicę

Tablica Francisa Barbera znajduje się przy Dr Johnson’s House, 17 Gough Square. Dom jest udostępniony jako muzeum z kolekcją rękopisów, dzieł sztuki i pamiątek oraz odtworzonymi wnętrzami z epoki. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia bezpośrednio na stronie muzeum.

Nowa tablica nie zastępuje pełnej opowieści o Barberze, ale umieszcza jego nazwisko w przestrzeni publicznej obok osoby, z którą przez lata był związany. Ma to szczególne znaczenie w dzielnicy, gdzie wiele tablic dotyczyło dotąd instytucji, zawodów i znanych przedstawicieli brytyjskiej elity.

Odsłonięcie jest również praktycznym testem odnowionego programu. O jego powodzeniu zdecyduje to, czy kolejne zgłoszenia rzeczywiście poszerzą mapę pamięci City, a zasady finansowania nie staną się barierą dla mniejszych organizacji. Zapowiedź corocznego wsparcia przynajmniej jednej kandydatury ma częściowo ograniczyć ten problem.

Program tablic ma znaczenie także dla spacerów historycznych i edukacji. Jedno oznaczenie może skierować odwiedzających do muzeum, archiwów i dalszych materiałów, ale powinno prowadzić do rzetelnego kontekstu, a nie zastępować go skróconą legendą. W przypadku Barbera istotne jest jednoczesne pokazanie przemocy systemu niewolnictwa, jego późniejszej edukacji, pracy nauczyciela oraz relacji z Johnsonem. Taka wielowątkowa opowieść lepiej oddaje jego własne życie.